Κολπικός υπέρηχος: πώς γίνεται και τι να περιμένετε

Για πολλές γυναίκες, η πρώτη φορά που ακούν ότι θα χρειαστεί ενδοκολπικό υπερηχογράφημα συνοδεύεται από αμηχανία και απορίες. Πονάει; Πόση ώρα κρατά; Χρειάζεται να έχω πιει νερό; Οι απαντήσεις είναι πιο απλές απ’ όσο φαντάζεται κανείς, και το να ξέρετε εκ των προτέρων τι θα συμβεί κάνει την εξέταση πολύ πιο άνετη.

Τι είναι και σε τι διαφέρει από τον υπέρηχο κοιλίας

Το υπερηχογράφημα χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα για να δημιουργήσει εικόνες από το εσωτερικό του σώματος. Στην ενδοκολπική εξέταση, αντί η κεφαλή να κινείται πάνω στην κοιλιά, μια λεπτή κεφαλή σε σχήμα σωλήνα τοποθετείται μέσα στον κόλπο. Σύμφωνα με την Αμερικανική Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής (MedlinePlus), η κεφαλή στέλνει ηχητικά κύματα και καταγράφει την ανάκλασή τους από τα όργανα της πυέλου, ώστε να σχηματιστεί η εικόνα στην οθόνη.

Επειδή η κεφαλή βρίσκεται κοντά στα έσω γεννητικά όργανα, ο γιατρός μπορεί να δει με λεπτομέρεια τη μήτρα και τις ωοθήκες. Το RadiologyInfo, ο ενημερωτικός ιστότοπος των αμερικανικών ακτινολογικών εταιρειών για το κοινό, αναφέρει ότι η εξέταση γίνεται συνήθως για να ελεγχθεί το ενδομήτριο, δηλαδή το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας, καθώς και οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες και τα μυϊκά τοιχώματα της μήτρας.

Πότε τη ζητά ο γυναικολόγος

Οι λόγοι για τους οποίους μπορεί να σας προταθεί η εξέταση είναι αρκετοί. Το MedlinePlus αναφέρει τους εξής:

• ευρήματα στην κλινική εξέταση, όπως κύστεις, ινομυώματα ή άλλα μορφώματα,
• μη φυσιολογική ή ακανόνιστη κολπική αιμορραγία,
• ορισμένες περιπτώσεις υπογονιμότητας,
• διερεύνηση πυελικού πόνου,
• έλεγχος για εξωμήτρια κύηση,
• παρακολούθηση της εγκυμοσύνης.

Το RadiologyInfo προσθέτει ότι με την εξέταση μπορούν να εντοπιστούν ανωμαλίες της μήτρας, ινομυώματα και πολύποδες του ενδομητρίου. Το ότι σας ζητήθηκε υπέρηχος δεν σημαίνει λοιπόν ότι υπάρχει κάτι ανησυχητικό. Πολύ συχνά αποτελεί μέρος του τακτικού ελέγχου.

Χρειάζεται προετοιμασία;

Εδώ γίνεται η πιο συχνή σύγχυση. Στον υπέρηχο από την κοιλιά ζητείται συχνά γεμάτη κύστη, ενώ στην ενδοκολπική εξέταση ισχύει το αντίθετο. Το MedlinePlus σημειώνει ότι η εξέταση γίνεται με την ουροδόχο κύστη άδεια ή μερικώς γεμάτη, και το RadiologyInfo ότι η εξεταζόμενη αδειάζει την κύστη της πριν ξεκινήσει.

Το ίδιο εξηγούν και οι γιατροί στην πράξη. Στο Forever Laser Clinic στη Νέα Ερυθραία, όπου ο κολπικός υπέρηχος γίνεται και στο πλαίσιο του ετήσιου γυναικολογικού ελέγχου, αναφέρεται ότι δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία και ότι αρκεί η ασθενής να έχει ουρήσει πριν από την εξέταση.

Πρακτικά, βοηθούν άνετα ρούχα που βγαίνουν εύκολα, αφού θα χρειαστεί να γδυθείτε από τη μέση και κάτω.

Η εξέταση βήμα βήμα

Ξαπλώνετε ανάσκελα στο εξεταστικό κρεβάτι με τα γόνατα λυγισμένα. Η κεφαλή καλύπτεται με προστατευτικό κάλυμμα μίας χρήσης και με λιπαντικό τζελ, ώστε η τοποθέτηση να είναι πιο άνετη. Ο γιατρός την εισάγει απαλά και τη μετακινεί ελαφρά για να δει τα όργανα από διαφορετικές γωνίες. Σύμφωνα με το MedlinePlus, μόνο ένα μικρό τμήμα της κεφαλής τοποθετείται μέσα στον κόλπο.

Ως προς τη διάρκεια, το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) αναφέρει ότι ένα υπερηχογράφημα διαρκεί γενικά από 10 έως 45 λεπτά, ενώ το RadiologyInfo ότι η εξέταση της πυέλου ολοκληρώνεται συνήθως μέσα σε μισή ώρα. Τα αποτελέσματα μπορεί να συζητηθούν την ίδια στιγμή ή να χρειαστεί να περιμένετε τη γνωμάτευση.

Πονάει; Τι μπορείτε να ζητήσετε

Στις περισσότερες περιπτώσεις η εξέταση δεν προκαλεί πόνο, όπως αναφέρει το MedlinePlus, αν και κάποιες γυναίκες αισθάνονται ήπια ενόχληση από την πίεση της κεφαλής. Το RadiologyInfo σημειώνει ότι συνήθως είναι πιο άνετη από τη γυναικολογική εξέταση με τα χέρια.

Αξίζει να γνωρίζετε ότι έχετε λόγο στη διαδικασία. Το NHS αναφέρει ρητά τα εξής:

• μπορείτε να ζητήσετε να είναι παρόν και δεύτερο άτομο στον χώρο κατά την εξέταση,
• μπορείτε να ζητήσετε να τοποθετήσετε την κεφαλή μόνη σας,
• αν έχετε αλλεργία στο λάτεξ, το λέτε πριν ξεκινήσει η εξέταση, ώστε να χρησιμοποιηθεί άλλο κάλυμμα,
• αν πονέσετε, το λέτε αμέσως, για να σας βοηθήσουν να νιώσετε πιο άνετα.

Αν είναι η πρώτη σας φορά ή νιώθετε άγχος, πείτε το στον γιατρό από την αρχή. Μια σύντομη εξήγηση για κάθε βήμα κάνει συνήθως μεγάλη διαφορά.

Είναι ασφαλής;

Το υπερηχογράφημα δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία, σε αντίθεση με την ακτινογραφία και την αξονική τομογραφία, όπως επισημαίνει το NHS. Το MedlinePlus αναφέρει ότι δεν υπάρχουν γνωστές βλαπτικές επιδράσεις του ενδοκολπικού υπερηχογραφήματος στον άνθρωπο, και στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει το RadiologyInfo για το διαγνωστικό υπερηχογράφημα γενικά. Γι’ αυτό η εξέταση μπορεί να επαναλαμβάνεται όταν χρειάζεται παρακολούθηση.

Τι να κρατήσετε

Το ενδοκολπικό υπερηχογράφημα είναι σύντομη εξέταση, χωρίς ακτινοβολία και χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία, που δίνει στον γυναικολόγο καθαρή εικόνα της μήτρας και των ωοθηκών. Το εύρημα το ερμηνεύει πάντα ο γιατρός σας, σε συνδυασμό με το ιστορικό και τα συμπτώματά σας. Αν έχετε απορίες για το πότε και κάθε πότε χρειάζεται να γίνεται στη δική σας περίπτωση, η συζήτηση μαζί του είναι το σωστό σημείο εκκίνησης.

Πηγές

• MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), Transvaginal ultrasound. https://medlineplus.gov/ency/article/003779.htm
• NHS, Ultrasound scan. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/ultrasound-scan/
• RadiologyInfo.org, Pelvis Ultrasound. https://www.radiologyinfo.org/en/info/pelvus

Σχετικοί οδηγοί

Πρώιμα συμπτώματα καρκίνου παγκρέατος: τα ύπουλα σημάδιαΟ καρκίνος του παγκρέατος είναι από τους όγκους που «κρύβονται» καλά. Σύμφωνα με την American Cancer...Γλοιοβλάστωμα: από τη διάγνωση στη θεραπεία, βήμα προς βήμαΗ λέξη «γλοιοβλάστωμα» ακούγεται συχνά για πρώτη φορά σε μια δύσκολη στιγμή, μετά από μια μαγνητική...Σημάδια ανευρύσματος εγκεφάλου και πότε καλούμε το 166Τα περισσότερα ανευρύσματα του εγκεφάλου δεν δίνουν κανένα σημάδι. Συχνά βρίσκονται τυχαία, σε εξέταση που έγινε...