Αναβατόριο ΑμεΑ ή ράμπα: τι προβλέπουν οι τεχνικές οδηγίες

Λίγα σκαλοπάτια στην είσοδο μιας πολυκατοικίας αρκούν για να κλείσουν έναν άνθρωπο με αμαξίδιο μέσα στο σπίτι του. Όταν έρχεται η ώρα να λυθεί το πρόβλημα, η πρώτη ερώτηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: ράμπα ή μηχανικό μέσο; Η απάντηση δεν είναι θέμα γούστου. Υπάρχουν τεχνικές οδηγίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που βάζουν τις λύσεις σε συγκεκριμένη σειρά, και αξίζει να τις γνωρίζει κανείς πριν ζητήσει προσφορά.

Τι λέει ο νόμος για τα υφιστάμενα κτίρια

Η βάση είναι το άρθρο 26 του ν. 4067/2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 119 του ν. 4759/2020, με τίτλο «Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα». Για τα κτίρια με χρήσεις κοινού, όπως δημόσιες υπηρεσίες, χώροι υγείας, τράπεζες, γραφεία και χώροι συνάθροισης, ο νόμος προβλέπει υποχρεωτικές διαμορφώσεις προσβασιμότητας.

Για τις κατοικίες, το ενδιαφέρον σημείο είναι άλλο. Η ίδια διάταξη προβλέπει ότι διαμορφώσεις σε υφιστάμενα κτίρια μπορούν να γίνουν και χωρίς τη συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών, ύστερα από απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής Προσβασιμότητας και εφόσον το αίτημα συνοδεύεται από τεχνική έκθεση και μελέτη στατικής επάρκειας. Με απλά λόγια, η άρνηση μιας γενικής συνέλευσης δεν είναι απαραίτητα το τέλος της διαδρομής, υπάρχει όμως διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί με μηχανικό.

Η σειρά των λύσεων: πρώτα η ράμπα

Οι τεχνικές οδηγίες του ΥΠΕΝ για την προσαρμογή υφιστάμενων κτιρίων ξεκινούν από τη ράμπα, επειδή είναι η πιο συνηθισμένη και αξιόπιστη λύση και δεν εξαρτάται από το ρεύμα. Το πρόβλημα είναι ο χώρος. Για υψομετρική διαφορά από μισό μέτρο και πάνω, η μέγιστη κλίση που δέχονται οι οδηγίες είναι 5%. Αυτό σημαίνει ότι για να καλυφθεί ένα μέτρο ύψους χρειάζονται περίπου είκοσι μέτρα ράμπας, με ενδιάμεσα πλατύσκαλα, και ελάχιστο ωφέλιμο πλάτος 0,90 μ.

Σε μια μονοκατοικία με αυλή αυτό συχνά γίνεται. Στην τυπική είσοδο πολυκατοικίας, με πέντε ή έξι σκαλοπάτια ανάμεσα στο πεζοδρόμιο και την πόρτα, συνήθως δεν γίνεται. Εκεί ξεκινά η συζήτηση για τα μηχανικά μέσα.

Ανελκυστήρας, κατακόρυφο αναβατόριο, αναβατόριο σκάλας

Μετά τη ράμπα, οι οδηγίες θεωρούν τον ανελκυστήρα το καταλληλότερο μέσο, αφού εξυπηρετεί περισσότερα άτομα και πιο γρήγορα. Όπου δεν χωρά ή δεν δικαιολογείται, ακολουθεί το αναβατόριο πλατφόρμας κατακόρυφης κίνησης, που πιάνει λιγότερο χώρο και ταιριάζει σε μικρές υψομετρικές διαφορές. Οι οδηγίες δίνουν ως ελάχιστες διαστάσεις πλατφόρμας τα 0,90 x 1,20 μ.

Το αναβατόριο σκάλας με πλατφόρμα έρχεται τελευταίο στη σειρά. Προτείνεται όταν έχουν αποκλειστεί τεκμηριωμένα οι προηγούμενες λύσεις και όταν το πλάτος της σκάλας επιτρέπει να τη χρησιμοποιούν και όσοι περπατούν. Αυτό δεν το κάνει κακή επιλογή. Σημαίνει ότι η τεχνική έκθεση πρέπει να εξηγεί γιατί δεν χωρά ράμπα ή ανελκυστήρας, κάτι που σε παλιές πολυκατοικίες ισχύει πολύ συχνά.

Πλατφόρμα, κάθισμα ή κάθετη κίνηση

Στην πράξη, ένα αναβατόριο ΑμεΑ ανήκει σε μία από τρεις κατηγορίες, όπως τις περιγράφει η Prospelasi, εταιρεία με έδρα στην Αγία Παρασκευή και υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη:

• Με πλατφόρμα: μεταφέρει τον χρήστη πάνω στο αμαξίδιό του, χωρίς μετακίνηση σε άλλο κάθισμα, άρα χωρίς ανάγκη για βοηθό.
• Με κάθισμα: για σκάλες όπου ο χώρος δεν επιτρέπει πλατφόρμα και ο χρήστης μπορεί να μετακινηθεί σε κάθισμα.
• Κάθετης κίνησης: προστίθεται εξωτερικά σε υφιστάμενο κτίριο και καλύπτει τη διαφορά ύψους κατακόρυφα.

Η εταιρεία αναφέρει ότι τα συστήματα τοποθετούνται σε εσωτερικό και εξωτερικό χώρο, σε ευθύγραμμες και τεθλασμένες σκάλες, με δυνατότητες όπως χειριστήρια με κώδικα Braille και χειρισμό από κινητό ή με φωνητικές εντολές. Για όποιον περπατά αλλά δυσκολεύεται στα σκαλιά, η αντίστοιχη λύση είναι ο ανελκυστήρας σκάλας με κάθισμα, που δεν απαιτεί τον χώρο μιας πλατφόρμας.

Το πρότυπο που πρέπει να αναφέρει η προσφορά

Τα αναβατόρια σκάλας και οι κεκλιμένες πλατφόρμες καλύπτονται από το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 81-40. Το πρότυπο αφορά ηλεκτροκίνητα συστήματα με κάθισμα, με πλατφόρμα όρθιου χρήστη ή με πλατφόρμα αμαξιδίου, στερεωμένα στο κτίριο και κινούμενα σε κεκλιμένο επίπεδο, που προορίζονται για χρήση από ένα άτομο με μειωμένη κινητικότητα. Για τους θαλάμους ανελκυστήρων σε υφιστάμενα κτίρια, ο νόμος παραπέμπει στο ΕΛΟΤ ΕΝ 81-70. Μια σοβαρή προσφορά γράφει ρητά με ποιο πρότυπο συμμορφώνεται το μηχάνημα.

Τι να έχετε έτοιμο πριν από την αυτοψία

• Το ύψος που πρέπει να καλυφθεί και τον αριθμό των σκαλοπατιών.
• Το καθαρό πλάτος της σκάλας, για να φανεί αν μένει ελεύθερο πέρασμα.
• Αν ο χρήστης μετακινείται με αμαξίδιο ή μπορεί να καθίσει σε κάθισμα.
• Αν η εγκατάσταση αφορά κοινόχρηστο χώρο, οπότε χρειάζεται ενημέρωση της πολυκατοικίας και, αν υπάρξει αντίρρηση, η διαδικασία μέσω της Επιτροπής Προσβασιμότητας.
• Αν το σημείο είναι εκτεθειμένο σε βροχή και ήλιο.

Η σωστή λύση προκύπτει από μέτρηση στον χώρο και όχι από κατάλογο. Αν χωρά ράμπα με την προβλεπόμενη κλίση, είναι η απλούστερη απάντηση. Αν όχι, η επιλογή ανάμεσα σε κατακόρυφο αναβατόριο και αναβατόριο σκάλας κρίνεται από το ύψος, το πλάτος και τον τρόπο που μετακινείται ο άνθρωπος που θα το χρησιμοποιεί κάθε μέρα.

Πηγές

• Taxheaven, Ν. 4759/2020, άρθρο 119: Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα. https://www.taxheaven.gr/law/4759/2020/arthro/119
• Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων για προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία. https://ypen.gov.gr/wp-content/uploads/legacy/Files/ypourgeio/Grafeio%20Typou/20200709_YA_Texnikes_Odhgies.pdf
• Estonian Centre for Standardisation and Accreditation, EVS-EN 81-40:2020 Stairlifts and inclined lifting platforms intended for persons with impaired mobility. https://www.evs.ee/en/evs-en-81-40-2020

Σχετικοί οδηγοί

Πρώιμα συμπτώματα καρκίνου παγκρέατος: τα ύπουλα σημάδιαΟ καρκίνος του παγκρέατος είναι από τους όγκους που «κρύβονται» καλά. Σύμφωνα με την American Cancer...Γλοιοβλάστωμα: από τη διάγνωση στη θεραπεία, βήμα προς βήμαΗ λέξη «γλοιοβλάστωμα» ακούγεται συχνά για πρώτη φορά σε μια δύσκολη στιγμή, μετά από μια μαγνητική...Σημάδια ανευρύσματος εγκεφάλου και πότε καλούμε το 166Τα περισσότερα ανευρύσματα του εγκεφάλου δεν δίνουν κανένα σημάδι. Συχνά βρίσκονται τυχαία, σε εξέταση που έγινε...