Τα περισσότερα ανευρύσματα του εγκεφάλου δεν δίνουν κανένα σημάδι. Συχνά βρίσκονται τυχαία, σε εξέταση που έγινε για άλλο λόγο, και τα μικρά συνήθως δεν μεγαλώνουν και έχουν χαμηλό κίνδυνο ρήξης, όπως σημειώνει το βρετανικό NHS. Υπάρχουν όμως συμπτώματα που δεν πρέπει να περάσουν απαρατήρητα. Κάποια θέλουν έλεγχο από γιατρό και κάποια θέλουν ασθενοφόρο αμέσως. Παρακάτω τα χωρίζουμε σε τρεις ομάδες: τι μπορεί να φανεί πριν από τη ρήξη, τι σημαίνει μια μικρή διαρροή και τι συμβαίνει τη στιγμή που το ανεύρυσμα σπάει.
Γιατί τα περισσότερα ανευρύσματα περνούν απαρατήρητα
Το ανεύρυσμα του εγκεφάλου είναι μια διόγκωση σε ένα αιμοφόρο αγγείο του εγκεφάλου, σε σημείο όπου το τοίχωμα της αρτηρίας έχει εξασθενήσει. Σύμφωνα με το NINDS, το αμερικανικό εθνικό ινστιτούτο για τις νευρολογικές παθήσεις, τα περισσότερα ανευρύσματα δεν δίνουν συμπτώματα μέχρι να γίνουν πολύ μεγάλα ή να σπάσουν. Το NHS προσθέτει ότι η ρήξη, που προκαλεί αιμορραγία στον εγκέφαλο, είναι σπάνια.
Με άλλα λόγια, η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει την ύπαρξη ανευρύσματος. Γι’ αυτό αξίζει να ξέρει κανείς ποια σημάδια ξεχωρίζουν και τι κάνει σε κάθε περίπτωση.
Τα πρώιμα σημάδια πριν από τη ρήξη
Όταν ένα ανεύρυσμα μεγαλώσει, μπορεί να πιέσει τον εγκεφαλικό ιστό και τα νεύρα γύρω του. Το NHS, η Mayo Clinic και το NINDS περιγράφουν σε αυτή την περίπτωση συμπτώματα όπως:
- πόνο πάνω ή πίσω από το ένα μάτι,
- διεσταλμένη κόρη ματιού,
- αλλαγές στην όραση ή διπλή όραση,
- μούδιασμα ή αδυναμία στη μία πλευρά του προσώπου,
- ζάλη και προβλήματα ισορροπίας,
- δυσκολία στη συγκέντρωση και στην ομιλία ή προβλήματα στη βραχυπρόθεσμη μνήμη,
- σπασμούς.
Το NHS συστήνει επείγον ραντεβού με γιατρό όταν οι πονοκέφαλοι επανέρχονται, δεν υποχωρούν ή χειροτερεύουν, όταν υπάρχει πόνος πάνω ή γύρω από το μάτι ή όταν κάποιο άλλο από αυτά τα συμπτώματα δεν περνά. Όποιος θέλει να διαβάσει περισσότερα για τα πρώιμα συμπτώματα ανευρύσματος εγκεφάλου, τη διάγνωση με μαγνητική ή αξονική αγγειογραφία και τις επιλογές αντιμετώπισης, θα βρει αναλυτική σελίδα από νευροχειρουργό στην Αθήνα.
Η μικρή διαρροή και ο προειδοποιητικός πονοκέφαλος
Σε ορισμένες περιπτώσεις ένα ανεύρυσμα αφήνει να διαρρεύσει μικρή ποσότητα αίματος πριν σπάσει. Κατά τη Mayo Clinic, αυτές οι διαρροές μπορεί να συμβούν ημέρες ή εβδομάδες πριν από μια σοβαρότερη ρήξη. Προκαλούν ξαφνικό, εξαιρετικά δυνατό πονοκέφαλο, που μπορεί να κρατήσει αρκετές ημέρες και έως δύο εβδομάδες.
Το NINDS ονομάζει αυτόν τον πόνο «πονοκέφαλο-φρουρό» (sentinel headache) και σημειώνει ότι μόνο ένας μικρός αριθμός ανθρώπων τον εμφανίζει πριν από τη ρήξη. Δεν είναι λοιπόν ένα σημάδι που θα δει κανείς σε κάθε περίπτωση. Όταν όμως εμφανιστεί, δεν πρέπει να αγνοηθεί. Η Mayo Clinic συστήνει άμεση ιατρική φροντίδα για κάθε ξαφνικό, εξαιρετικά δυνατό πονοκέφαλο.
Τα συμπτώματα τη στιγμή της ρήξης
Όταν ένα ανεύρυσμα σπάσει, προκαλεί αιμορραγία στον εγκέφαλο που ονομάζεται υπαραχνοειδής αιμορραγία. Το κύριο σύμπτωμα είναι ένας ξαφνικός, πολύ δυνατός πονοκέφαλος. Το NHS τον αναφέρει και ως «κεραυνοβόλο πονοκέφαλο» (thunderclap headache), ενώ πολλοί άνθρωποι, όπως γράφουν η Mayo Clinic και το NINDS, τον περιγράφουν ως τον χειρότερο πονοκέφαλο της ζωής τους. Μαζί του μπορεί να εμφανιστούν:
- ναυτία και έμετος,
- δυσκαμψία στον αυχένα,
- θολή ή διπλή όραση,
- ευαισθησία στο φως,
- σπασμοί,
- σύγχυση,
- σύντομη ή παρατεταμένη απώλεια συνείδησης.
Το NINDS αναφέρει ότι η ρήξη μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε ανακοπή καρδιάς. Είναι επείγουσα κατάσταση και χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.
Πότε καλούμε το 166
Στην Ελλάδα το ασθενοφόρο έκτακτης ανάγκης καλείται στο 166, ενώ λειτουργεί και ο ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης 112. Με βάση τις οδηγίες του NHS, της Mayo Clinic και του NINDS, καλέστε αμέσως ασθενοφόρο όταν εσείς ή κάποιος δίπλα σας εμφανίσει ξαφνικά:
- πονοκέφαλο εξαιρετικά δυνατό που δεν υποχωρεί, ιδίως αν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα,
- αδυναμία στο πρόσωπο, όπου η μία πλευρά «πέφτει» και το χαμόγελο δυσκολεύει,
- αδυναμία ή μούδιασμα στο ένα χέρι ή στη μία πλευρά του σώματος,
- δυσκολία στην ομιλία, μπερδεμένα λόγια ή σύγχυση,
- θολή όραση ή απώλεια όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια,
- σπασμούς ή απώλεια συνείδησης μετά από ξαφνικό, δυνατό πονοκέφαλο.
Το NHS τονίζει ότι σε αυτή την περίπτωση δεν πρέπει να οδηγήσετε μόνοι σας μέχρι το νοσοκομείο. Στο τηλέφωνο περιγράψτε με απλά λόγια τι συνέβη και ποια συμπτώματα βλέπετε.
Ποιοι χρειάζεται να είναι πιο προσεκτικοί
Ανεύρυσμα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε και σε κάθε ηλικία, σημειώνει το NINDS. Ορισμένοι παράγοντες όμως αυξάνουν την πιθανότητα, σύμφωνα με το NINDS και τη Mayo Clinic:
- οικογενειακό ιστορικό ανευρύσματος εγκεφάλου,
- γυναικείο φύλο και ηλικία περίπου 30 έως 60 ετών,
- υψηλή αρτηριακή πίεση και κάπνισμα,
- χρήση κοκαΐνης ή αμφεταμινών και μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ,
- νοσήματα όπως η πολυκυστική νόσος των νεφρών και ορισμένες παθήσεις του συνδετικού ιστού.
Για τη ρήξη, η Mayo Clinic αναφέρει ως επιβαρυντικούς παράγοντες το μεγάλο μέγεθος, ορισμένες θέσεις του ανευρύσματος, το κάπνισμα και την υψηλή πίεση που δεν αντιμετωπίζεται. Το NINDS σημειώνει ότι τα ανευρύσματα που μεγαλώνουν, ακόμα κι αν είναι μικρά, έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης. Όποιος έχει κάποιον από αυτούς τους παράγοντες μπορεί να συζητήσει με τον γιατρό του αν χρειάζεται έλεγχος.
Συμπέρασμα
Τα περισσότερα ανευρύσματα είναι μικρά και η ρήξη τους είναι σπάνια, όπως σημειώνει το NHS. Η γνώση των σημαδιών όμως βοηθά να ξεχωρίσει κανείς τι θέλει ραντεβού με γιατρό και τι θέλει κλήση στο 166 χωρίς καθυστέρηση. Ένας ξαφνικός, πολύ δυνατός πονοκέφαλος δεν είναι κάτι που περιμένουμε να περάσει.
Πηγές
- NHS, Brain aneurysm. https://www.nhs.uk/conditions/brain-aneurysm/
- Mayo Clinic, Brain aneurysm – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/brain-aneurysm/symptoms-causes/syc-20361483
- National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS), Cerebral Aneurysms. https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/cerebral-aneurysms
- UNHCR Help Greece, Υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. https://help.unhcr.org/greece/el/where-to-seek-help/emergency-services/
Σχετικοί οδηγοί
Πρώιμα συμπτώματα καρκίνου παγκρέατος: τα ύπουλα σημάδιαΟ καρκίνος του παγκρέατος είναι από τους όγκους που «κρύβονται» καλά. Σύμφωνα με την American Cancer...
Γλοιοβλάστωμα: από τη διάγνωση στη θεραπεία, βήμα προς βήμαΗ λέξη «γλοιοβλάστωμα» ακούγεται συχνά για πρώτη φορά σε μια δύσκολη στιγμή, μετά από μια μαγνητική...
Κίρρωση και καρκίνος ήπατος: ο έλεγχος κάθε 6 μήνεςΗ κίρρωση του ήπατος είναι μια χρόνια κατάσταση που πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν να διαχειρίζονται για χρόνια....Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση