Συχνοουρία τη νύχτα: τι δείχνει ο διογκωμένος προστάτης

Η νυχτερινή αφύπνιση για ούρηση, η αδύναμη ροή και η αίσθηση ότι η κύστη δεν αδειάζει ποτέ εντελώς είναι από τα πιο συχνά ενοχλήματα των ανδρών μετά τα 50. Συνήθως δεν πρόκειται για κάτι επείγον, δεν είναι όμως και κάτι που πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτο κομμάτι της ηλικίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις πίσω από αυτά τα ενοχλήματα βρίσκεται η καλοήθης διόγκωση του προστάτη.

Τι ακριβώς συμβαίνει στον αδένα

Ο προστάτης περιβάλλει την ουρήθρα, τον σωλήνα από τον οποίο περνούν τα ούρα καθώς φεύγουν από την κύστη. Όταν ο αδένας μεγαλώνει, μπορεί να πιέσει την ουρήθρα και να δυσκολέψει τη ροή. Σύμφωνα με το NHS, η διόγκωση αποδίδεται σε μεταβολές των ορμονικών επιπέδων με την ηλικία και δεν προκαλείται από καρκίνο του προστάτη. Η Mayo Clinic προσθέτει ότι ο αδένας κατά κανόνα συνεχίζει να αυξάνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής και ότι το μέγεθός του δεν καθορίζει πάντα τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Υπάρχουν άνδρες με σημαντική διόγκωση και ελάχιστη ενόχληση, και το αντίστροφο.

Τα συμπτώματα που αναφέρονται συχνότερα

Οι εθνικοί οργανισμοί υγείας περιγράφουν ένα αρκετά σταθερό μοτίβο:

• Δυσκολία στην έναρξη της ούρησης ή ανάγκη προσπάθειας
• Αδύναμη ροή ή ροή που σταματά και ξεκινά
• Παρατεταμένος χρόνος ούρησης
• Αίσθηση ατελούς κένωσης της κύστης
• Στάξιμο αμέσως μετά την ούρηση
• Συχνουρία και επιτακτική ανάγκη για ούρηση
• Νυχτερινές αφυπνίσεις για ούρηση

Το NHS σημειώνει ότι τα συμπτώματα εγκαθίστανται αργά και μπορεί να επιδεινώνονται σταδιακά με τα χρόνια. Αυτή ακριβώς η βραδύτητα είναι που κάνει πολλούς άνδρες να τα συνηθίζουν πριν καν τα αναφέρουν σε γιατρό. Λιγότερο συχνά, η Mayo Clinic καταγράφει και λοιμώξεις του ουροποιητικού, αδυναμία ούρησης ή αίμα στα ούρα.

Πόσο συχνό είναι και σε ποιες ηλικίες

Το National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) των NIH αναφέρει ότι η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη αφορά το 5% ως 6% των ανδρών ηλικίας 40 ως 64 ετών και το 29% ως 33% όσων είναι 65 ετών και άνω. Είναι το συχνότερο πρόβλημα του προστάτη στους άνδρες άνω των 50 και σπάνια δίνει συμπτώματα πριν από τα 40. Το NHS περιγράφει τη διόγκωση ως πολύ συχνή μετά τα 50 και προσθέτει το οικογενειακό ιστορικό ως παράγοντα. Η Mayo Clinic καταγράφει επίσης τον διαβήτη, την καρδιακή νόσο και την παχυσαρκία ως καταστάσεις που έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο.

Πότε τα συμπτώματα χρειάζονται έλεγχο

Το NHS συνιστά επίσκεψη σε γιατρό όταν υπάρχει δυσκολία στην ούρηση ή αυξημένη συχνότητα, και άμεση αναζήτηση φροντίδας σε περιπτώσεις αίματος στα ούρα, πόνου κατά την ούρηση ή πλήρους αδυναμίας ούρησης. Η Mayo Clinic προσθέτει ότι αξίζει να συζητηθούν τα συμπτώματα ακόμη και όταν δεν είναι ιδιαίτερα ενοχλητικά, γιατί η αξιολόγηση αφορά και τη λειτουργία της κύστης, όχι μόνο την ταλαιπωρία. Η υπερτροφία προστάτη εκτιμάται με βάση κλινικά δεδομένα και όχι μόνο την περιγραφή των ενοχλημάτων, γι’ αυτό ο έλεγχος προηγείται κάθε απόφασης.

Ένα δεύτερο σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι ότι τα ουρητικά ενοχλήματα από μόνα τους δεν ξεχωρίζουν την καλοήθη διόγκωση από άλλες καταστάσεις. Η Mayo Clinic αναφέρει ρητά ότι ο διογκωμένος προστάτης δεν θεωρείται ότι αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, οι δύο καταστάσεις όμως εμφανίζονται στις ίδιες ηλικίες. Για τον λόγο αυτό τα συμπτώματα του προστάτη αξιολογούνται συνολικά, με εξετάσεις που δείχνουν τι πραγματικά συμβαίνει.

Ποιες εξετάσεις γίνονται

Το NHS περιγράφει ως συνήθη βήματα την ανάλυση ούρων, την εξέταση αίματος PSA, τη μέτρηση της ροής των ούρων, το υπερηχογράφημα και, όπου χρειάζεται, την κυστεοσκόπηση. Ο κατάλογος του NIDDK περιλαμβάνει επιπλέον τη δακτυλική εξέταση, τις ουροδυναμικές μελέτες, το διορθικό υπερηχογράφημα και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, τη βιοψία προστάτη. Καμία από αυτές δεν ζητείται αυτόματα. Ο συνδυασμός τους εξαρτάται από την ηλικία, το ιστορικό και την κλινική εικόνα του κάθε ανθρώπου.

Οι κατηγορίες αντιμετώπισης

Οι διεθνείς πηγές περιγράφουν τρία επίπεδα. Το πρώτο είναι η παρακολούθηση με αλλαγές στην καθημερινότητα, που το NIDDK αναφέρει ως watchful waiting. Το δεύτερο είναι η φαρμακευτική αγωγή, με κατηγορίες όπως οι άλφα-αναστολείς, οι αναστολείς της 5-άλφα ρεδουκτάσης και οι αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης 5. Το τρίτο περιλαμβάνει ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η θεραπεία με υδρατμούς και η ανάρτηση της προστατικής ουρήθρας, καθώς και χειρουργικές μεθόδους, όπως η διουρηθρική εκτομή, οι τεχνικές με laser και οι ρομποτικά υποβοηθούμενες επεμβάσεις. Η επιλογή δεν είναι ενιαία για όλους και δεν κρίνεται μόνο από το μέγεθος του αδένα.

Τι αξίζει να κρατήσει κανείς

Τα ουρητικά συμπτώματα μετά τα 50 είναι συχνά και συνήθως εξηγούνται από μια καλοήθη κατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοούνται. Οι πιθανές επιπλοκές που καταγράφουν η Mayo Clinic και το NIDDK, όπως η επίσχεση ούρων, οι λοιμώξεις του ουροποιητικού, οι λίθοι της κύστης και η επιβάρυνση των νεφρών, αντιμετωπίζονται καλύτερα όταν το πρόβλημα αξιολογηθεί έγκαιρα. Η συζήτηση με ουρολόγο είναι το βήμα που μετατρέπει ένα ασαφές ενόχλημα σε διάγνωση με σαφείς επιλογές.

Πηγές

• NHS, Enlarged prostate. https://www.nhs.uk/conditions/enlarged-prostate/
• Mayo Clinic, Benign prostatic hyperplasia (BPH). https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/benign-prostatic-hyperplasia/symptoms-causes/syc-20370087
• National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, Prostate Enlargement (Benign Prostatic Hyperplasia). https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/prostate-problems/prostate-enlargement-benign-prostatic-hyperplasia

Σχετικοί οδηγοί

Πρώιμα συμπτώματα καρκίνου παγκρέατος: τα ύπουλα σημάδιαΟ καρκίνος του παγκρέατος είναι από τους όγκους που «κρύβονται» καλά. Σύμφωνα με την American Cancer...Γλοιοβλάστωμα: από τη διάγνωση στη θεραπεία, βήμα προς βήμαΗ λέξη «γλοιοβλάστωμα» ακούγεται συχνά για πρώτη φορά σε μια δύσκολη στιγμή, μετά από μια μαγνητική...Σημάδια ανευρύσματος εγκεφάλου και πότε καλούμε το 166Τα περισσότερα ανευρύσματα του εγκεφάλου δεν δίνουν κανένα σημάδι. Συχνά βρίσκονται τυχαία, σε εξέταση που έγινε...