Τρύπα στην καρδιά σε ενήλικα: πώς βρίσκεται η μεσοκολπική επικοινωνία

Πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν ότι έχουν μια «τρύπα στην καρδιά» όχι στην παιδική ηλικία, αλλά πολύ αργότερα, συχνά σε έναν έλεγχο ρουτίνας ή όταν εμφανίζονται κούραση και δύσπνοια που δεν εξηγούνται εύκολα. Η μεσοκολπική επικοινωνία είναι μια συγγενής ανωμαλία που μπορεί να συνοδεύει κάποιον για δεκαετίες χωρίς να γίνει αντιληπτή. Παρακάτω εξηγούμε τι είναι, γιατί μπορεί να μείνει κρυφή και ποια ευρήματα οδηγούν τελικά στη διάγνωση.

Τι είναι η μεσοκολπική επικοινωνία

Σύμφωνα με το UCSF Health, η μεσοκολπική επικοινωνία (atrial septal defect, ASD) είναι ένα μη φυσιολογικό άνοιγμα στο μεσοκολπικό διάφραγμα, το τοίχωμα που χωρίζει τις δύο άνω κοιλότητες της καρδιάς, δηλαδή τους κόλπους. Κατά την κύηση ένα μικρό άνοιγμα σε αυτό το σημείο είναι φυσιολογικό και μπορεί να υπάρχει ακόμη κατά τη γέννηση, όμως συνήθως κλείνει μόνο του.

Όταν το άνοιγμα δεν κλείσει, επιπλέον αίμα περνά στη δεξιά πλευρά της καρδιάς, έπειτα στην πνευμονική αρτηρία και στους πνεύμονες. Αυτή η επιπλέον ροή αναγκάζει καρδιά και πνεύμονες να δουλεύουν περισσότερο από όσο πρέπει, κάτι που με τον χρόνο μπορεί να προκαλέσει βλάβη.

Γιατί μπορεί να μείνει αδιάγνωστη για χρόνια

Το UCSF Health αναφέρει ότι οι μικρές επικοινωνίες μπορεί να κλείσουν αυθόρμητα έως τα 2 έτη ζωής, ενώ οι μεγαλύτερες είναι πιο προβληματικές. Σε ορισμένους ανθρώπους η ανωμαλία δεν προκαλεί συμπτώματα μέχρι τη μέση ηλικία. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων εξαρτάται κυρίως από το μέγεθος του ελλείμματος.

Στη σελίδα του για τη μεσοκολπική επικοινωνία, ο καρδιοχειρουργός Δρ. Ρουμπελάκης σημειώνει ότι η πάθηση μπορεί να παραμένει αδιάγνωστη και ασυμπτωματική για χρόνια και να βρεθεί τυχαία σε καρδιολογικό έλεγχο, ότι εκτιμάται σε περίπου 0,6% των ενηλίκων και ότι αποτελεί τη συχνότερη συγγενή καρδιοπάθεια ενηλίκων. Αναφέρει επίσης ότι στις μικρές επικοινωνίες δεν προκαλούνται σημαντικές διαταραχές, ενώ στις μεγαλύτερες (πάνω από 9 mm) περνά σημαντική ποσότητα αίματος από την αριστερή προς τη δεξιά κυκλοφορία.

Συμπτώματα που αξίζει να προσέξετε

Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, μπορεί να ξεκινήσουν στην παιδική ηλικία ή ακόμη και στη μέση ηλικία. Σύμφωνα με το UCSF Health, τα συνηθέστερα είναι:

• Δύσπνοια
• Κόπωση
• Αίσθημα παλμών
• Μειωμένη ικανότητα για άσκηση
• Καρδιακό φύσημα
• Αρρυθμία, δηλαδή ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός

Τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά για τη μεσοκολπική επικοινωνία και μπορεί να οφείλονται σε πολλά άλλα αίτια. Γι αυτό δεν αρκούν για διάγνωση, αλλά αποτελούν καλό λόγο για αξιολόγηση από καρδιολόγο.

Το φύσημα: συχνά το πρώτο στοιχείο

Το UCSF Health επισημαίνει ότι οι περισσότερες μεσοκολπικές επικοινωνίες ανακαλύπτονται σε κλινική εξέταση στην παιδική ηλικία, όταν ο γιατρός ακούει φύσημα με το στηθοσκόπιο. Το φύσημα είναι ένας ήχος που προκαλείται από την επιπλέον ροή αίματος. Σε ενήλικες που δεν είχαν τέτοιο εύρημα στο παρελθόν, ένα φύσημα σε έλεγχο ρουτίνας μπορεί να είναι το σημείο που οδηγεί σε περαιτέρω εξετάσεις.

Οι εξετάσεις που επιβεβαιώνουν τη διάγνωση

Για τη διάγνωση στην ενήλικη ζωή, το UCSF Health αναφέρει ότι ο γιατρός μπορεί να προτείνει μία ή περισσότερες από τις εξής εξετάσεις:

• Ηλεκτροκαρδιογράφημα: καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς μέσω ηλεκτροδίων στο δέρμα.
• Ακτινογραφία θώρακα: δίνει εικόνα της καρδιάς, των πνευμόνων και των μεγάλων αγγείων.
• Υπερηχοκαρδιογράφημα: χρησιμοποιεί υπερήχους για να δημιουργήσει εικόνες της καρδιάς και είναι βασική εξέταση για να φανεί το έλλειμμα.
• Στεφανιογραφία: με καθετήρα και σκιαγραφικό δείχνει κινούμενες εικόνες της δομής και της λειτουργίας της καρδιάς.

Η επιλογή των εξετάσεων γίνεται από τον γιατρό, ανάλογα με το ιστορικό και τα ευρήματα του κάθε ασθενούς.

Γιατί έχει σημασία να μη μείνει χωρίς παρακολούθηση

Σύμφωνα με το UCSF Health, οι μεγαλύτερες επικοινωνίες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού επεισοδίου αργότερα στη ζωή. Χωρίς αντιμετώπιση, πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν και το σύνδρομο Eisenmenger, μια σοβαρή κατάσταση που αναπτύσσεται σταδιακά από αυξημένη πίεση στις αρτηρίες των πνευμόνων. Το ίδιο κέντρο σημειώνει ότι, επειδή η πάθηση μπορεί με τον χρόνο να προκαλέσει μόνιμη βλάβη, τα ελλείμματα μεγαλύτερα από λίγα χιλιοστά συνιστάται να αντιμετωπίζονται ανεξαρτήτως ηλικίας κατά τη διάγνωση. Η σύγκλειση μπορεί σήμερα συχνά να γίνει με λιγότερο επεμβατικές τεχνικές, όπως μικρή τομή στο πλάι του θώρακα ή μέσω καθετήρα. Η ανασκόπηση των Webb και Gatzoulis στο περιοδικό Circulation της American Heart Association εξετάζει ειδικά τη μεσοκολπική επικοινωνία στους ενήλικες, τονίζοντας ότι πρόκειται για θέμα που αφορά και τον καρδιολόγο ενηλίκων.

Πότε να ζητήσετε αξιολόγηση από καρδιολόγο

Αξίζει να μιλήσετε με καρδιολόγο αν σας έχει αναφερθεί φύσημα, αν έχετε δύσπνοια ή κούραση που περιορίζει την άσκηση, αν νιώθετε συχνά αίσθημα παλμών ή αν σας έχει διαγνωστεί αρρυθμία. Η απόφαση για το αν χρειάζεται απλή παρακολούθηση ή παρέμβαση παίρνεται μόνο μετά από πλήρη εκτίμηση.

Η μεσοκολπική επικοινωνία μπορεί να μείνει σιωπηλή για πολλά χρόνια, όμως μια απλή ακρόαση και ένα υπερηχοκαρδιογράφημα συχνά αρκούν για να φανεί. Η έγκαιρη αξιολόγηση δίνει στον γιατρό τη δυνατότητα να προτείνει την κατάλληλη στρατηγική για κάθε περίπτωση.

Πηγές

• UCSF Health, Atrial Septal Defect | Conditions. https://www.ucsfhealth.org/care/conditions/atrial-septal-defect
• Circulation (American Heart Association), Atrial Septal Defects in the Adult : Circulation. https://www.ovid.com/00003017-200610100-00015

Σχετικοί οδηγοί

Πρώιμα συμπτώματα καρκίνου παγκρέατος: τα ύπουλα σημάδιαΟ καρκίνος του παγκρέατος είναι από τους όγκους που «κρύβονται» καλά. Σύμφωνα με την American Cancer...Γλοιοβλάστωμα: από τη διάγνωση στη θεραπεία, βήμα προς βήμαΗ λέξη «γλοιοβλάστωμα» ακούγεται συχνά για πρώτη φορά σε μια δύσκολη στιγμή, μετά από μια μαγνητική...Σημάδια ανευρύσματος εγκεφάλου και πότε καλούμε το 166Τα περισσότερα ανευρύσματα του εγκεφάλου δεν δίνουν κανένα σημάδι. Συχνά βρίσκονται τυχαία, σε εξέταση που έγινε...