Γαστρίτιδα: συμπτώματα, αιτίες και πότε χρειάζεται έλεγχος

Ένα κάψιμο στο στομάχι που δεν λέει να φύγει, μια δυσφορία μετά το φαγητό ή η αίσθηση ότι χορταίνεις με τις πρώτες μπουκιές είναι ενοχλήσεις που οι περισσότεροι προσπερνούν. Συχνά όμως πίσω τους κρύβεται φλεγμονή του βλεννογόνου του στομάχου. Παρακάτω βλέπουμε τι δείχνει η διεθνής ιατρική βιβλιογραφία για τα συμπτώματα, τις αιτίες και τον έλεγχο.

Τι σημαίνει φλεγμονή στο στομάχι

Το στομάχι προστατεύεται από ένα στρώμα βλέννας που το κρατά ασφαλές από τα ίδια του τα πεπτικά υγρά. Όταν αυτό το φράγμα εξασθενεί, τα οξέα ερεθίζουν τον βλεννογόνο και δημιουργείται φλεγμονή, σύμφωνα με την Mayo Clinic. Η κατάσταση μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά ή να εξελιχθεί αργά, σε βάθος χρόνου, χωρίς έντονα σημάδια στην αρχή.

Αυτό εξηγεί και γιατί πολλοί άνθρωποι δεν έχουν καθόλου ενοχλήσεις. Η Mayo Clinic σημειώνει ότι η φλεγμονή μπορεί να υπάρχει και να μένει σιωπηλή, ενώ σε άλλες περιπτώσεις δίνει ξεκάθαρα συμπτώματα.

Τα συμπτώματα που αναφέρονται πιο συχνά

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας (NHS) περιγράφει ως πιο συνηθισμένες ενοχλήσεις:

• πόνο ή κάψιμο στο επάνω μέρος της κοιλιάς
• δυσπεψία και φούσκωμα
• ναυτία και εμετό
• μειωμένη όρεξη

Η Mayo Clinic προσθέτει την αίσθηση ότι κάποιος νιώθει ασυνήθιστα γεμάτος μετά το φαγητό. Κανένα από αυτά δεν είναι από μόνο του διαγνωστικό, γι’ αυτό και η εκτίμηση από γιατρό είναι το επόμενο λογικό βήμα όταν επιμένουν.

Οι αιτίες πίσω από τη φλεγμονή

Οι πιο συχνοί παράγοντες, όπως τους καταγράφουν NHS και Mayo Clinic, είναι η λοίμωξη από το βακτήριο Helicobacter pylori και η τακτική χρήση αντιφλεγμονωδών παυσίπονων. Ακολουθούν η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, το έντονο σωματικό στρες από βαριά χειρουργεία ή τραυματισμούς, επεμβάσεις στο στομάχι και ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα. Η Mayo Clinic αναφέρει επίσης ότι ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, καθώς ο βλεννογόνος λεπταίνει, καθώς και σε ασθενείς που λαμβάνουν χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία.

Επειδή οι αιτίες αυτές αντιμετωπίζονται με εντελώς διαφορετικό τρόπο η καθεμία, η αναζήτηση της αιτίας μετράει περισσότερο από την προσωρινή ανακούφιση. Στη σελίδα του γαστρεντερολόγου Δρ. Θωμά Θωμαΐδη μπορείτε να δείτε πώς προσεγγίζεται στην πράξη η γαστρίτιδα μαζί με το πεπτικό έλκος και τη λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο.

Ελικοβακτηρίδιο, ένας πολύ κοινός παράγοντας

Η Cleveland Clinic περιγράφει το Helicobacter pylori ως τη συχνότερη χρόνια βακτηριακή λοίμωξη στον άνθρωπο, που αφορά πάνω από τον μισό πληθυσμό του πλανήτη. Οι περισσότεροι φορείς δεν εμφανίζουν ποτέ συμπτώματα. Η μετάδοση γίνεται με άμεση επαφή από άνθρωπο σε άνθρωπο, μέσω κοινών σκευών ή από μολυσμένο νερό και τρόφιμα.

Το βακτήριο συνδέεται με φλεγμονή του στομάχου και με πεπτικά έλκη, ενώ αποτελεί και παράγοντα κινδύνου για καρκίνο του στομάχου. Η ίδια πηγή τονίζει ωστόσο ότι η μεγάλη πλειονότητα των φορέων δεν θα εμφανίσει ποτέ κακοήθεια.

Πώς γίνεται ο έλεγχος

Όταν τα συμπτώματα γαστρίτιδας επιμένουν, το NHS αναφέρει ως συνήθεις εξετάσεις την αναπνευστική δοκιμασία για ελικοβακτηρίδιο, την εξέταση κοπράνων, αιματολογικό έλεγχο και τη γαστροσκόπηση, δηλαδή την ενδοσκοπική εξέταση του στομάχου από τα μέσα. Η Cleveland Clinic προσθέτει ότι κατά την ενδοσκόπηση μπορεί να ληφθεί και βιοψία.

Ένα σημείο που συχνά αγνοείται είναι ο επανέλεγχος. Η Cleveland Clinic αναφέρει ότι η επιβεβαίωση της εκρίζωσης του βακτηρίου γίνεται με νέα εξέταση, τουλάχιστον δύο εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της αγωγής με αναστολείς αντλίας πρωτονίων και τέσσερις εβδομάδες μετά τα αντιβιοτικά.

Πότε δεν περιμένουμε άλλο

Το NHS ξεχωρίζει συγκεκριμένες καταστάσεις. Επικοινωνία με γιατρό χρειάζεται όταν οι ενοχλήσεις κρατούν πάνω από μία εβδομάδα ή επιδεινώνονται. Άμεση ιατρική εκτίμηση χρειάζεται σε απώλεια όρεξης, πρώιμο κορεσμό, ανεξήγητη απώλεια βάρους, δυσκολία στην κατάποση ή επίμονο εμετό.

Επείγουσα φροντίδα χρειάζεται όταν υπάρχει εμετός με αίμα, μαύρες κενώσεις ή ξαφνικός έντονος πόνος στο στήθος ή στην κοιλιά. Αυτά τα σημάδια δεν αφήνονται για αργότερα.

Τι αλλάζει στην καθημερινότητα

Οι οδηγίες αυτοφροντίδας του NHS είναι απλές και δεν αντικαθιστούν τη θεραπεία. Περιλαμβάνουν μείωση της καφεΐνης και των όξινων τροφών, αποφυγή του φαγητού λίγο πριν τον ύπνο, διατήρηση υγιούς βάρους και διακοπή του καπνίσματος. Στο σκέλος της θεραπείας, το NHS αναφέρει αντιβιοτικά όπου χρειάζεται, φάρμακα που μειώνουν το οξύ, διακοπή των αντιφλεγμονωδών παυσίπονων όπου είναι εφικτό και αποφυγή του αλκοόλ. Κάθε αγωγή ορίζεται από τον θεράποντα ιατρό.

Το συμπέρασμα

Η φλεγμονή του στομάχου είναι συχνή, συνήθως αντιμετωπίσιμη και σπάνια απροσδόκητη. Το κρίσιμο σημείο δεν είναι η ένταση του πόνου αλλά η διάρκειά του και η παρουσία σημείων που χρήζουν άμεσου ελέγχου. Όταν οι ενοχλήσεις επιμένουν, η εξέταση από γαστρεντερολόγο δίνει απάντηση για την αιτία και κατευθύνει σωστά τη θεραπεία.

Πηγές

• Mayo Clinic, Gastritis – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gastritis/symptoms-causes/syc-20355807
• NHS, Gastritis. https://www.nhs.uk/conditions/gastritis/
• Cleveland Clinic, H. Pylori Infection. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21463-h-pylori-infection

Σχετικοί οδηγοί

Πρώιμα συμπτώματα καρκίνου παγκρέατος: τα ύπουλα σημάδιαΟ καρκίνος του παγκρέατος είναι από τους όγκους που «κρύβονται» καλά. Σύμφωνα με την American Cancer...Γλοιοβλάστωμα: από τη διάγνωση στη θεραπεία, βήμα προς βήμαΗ λέξη «γλοιοβλάστωμα» ακούγεται συχνά για πρώτη φορά σε μια δύσκολη στιγμή, μετά από μια μαγνητική...Σημάδια ανευρύσματος εγκεφάλου και πότε καλούμε το 166Τα περισσότερα ανευρύσματα του εγκεφάλου δεν δίνουν κανένα σημάδι. Συχνά βρίσκονται τυχαία, σε εξέταση που έγινε...