Τροφή γάτας για ουροποιητικό: τι κάνει και πότε χρειάζεται

Οι γάτες κρύβουν καλά τον πόνο, γι’ αυτό τα προβλήματα του ουροποιητικού συχνά γίνονται αντιληπτά αργά, όταν η γάτα έχει ήδη αρχίσει να πηγαίνει ξανά και ξανά στην άμμο. Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και στη διαχείριση, όμως δεν λύνει μόνη της κάθε περίπτωση. Παρακάτω θα δείτε τι είναι οι παθήσεις του κατώτερου ουροποιητικού, πώς λειτουργούν οι ειδικές τροφές και ποιες καθημερινές συνήθειες προτείνουν οι κτηνιατρικοί φορείς.

Τι είναι το FLUTD και ποιες γάτες αφορά

Με τον όρο FLUTD (Feline Lower Urinary Tract Disease) οι κτηνίατροι περιγράφουν μια ομάδα παθήσεων της ουροδόχου κύστης και της ουρήθρας, από ήπιες έως πολύ σοβαρές. Σύμφωνα με το International Cat Care, η συχνότερη αιτία είναι η ιδιοπαθής κυστίτιδα, περίπου 60-70% των περιπτώσεων, δηλαδή φλεγμονή της κύστης χωρίς αιτία που να επιβεβαιώνεται με τις εξετάσεις. Ακολουθούν οι λίθοι του ουροποιητικού, περίπου 10-15%, ενώ οι βακτηριακές λοιμώξεις είναι σχετικά σπάνιες στις γάτες. Υπάρχουν επίσης τα ουρηθρικά βύσματα, μια μαλακή μάζα από μέταλλα, κύτταρα και βλέννα που μπορεί να φράξει την ουρήθρα.

Το Cornell Feline Health Center και ο AVMA συγκλίνουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου: γάτες μέσης ηλικίας, υπέρβαρες, με λίγη άσκηση, που ζουν μόνο μέσα στο σπίτι, πίνουν λίγο νερό και περνούν περιόδους στρες. Το International Cat Care προσθέτει τις στειρωμένες γάτες και όσες τρώνε ξηρή τροφή. Οι αρσενικές γάτες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για απόφραξη της ουρήθρας.

Τα σημάδια που θέλουν κτηνίατρο

• Συχνές επισκέψεις στην άμμο, με λίγα ούρα κάθε φορά.
• Δυσκολία ή πόνος στην ούρηση, νιαουρίσματα την ώρα της ούρησης.
• Αίμα στα ούρα.
• Ούρηση έξω από τη λεκάνη άμμου.
• Συχνό γλείψιμο της γεννητικής περιοχής.

Αν η γάτα προσπαθεί και δεν βγάζει καθόλου ούρα ή βγάζει ελάχιστα, πρόκειται για επείγον περιστατικό. Κατά το Cornell και τον AVMA, η πλήρης απόφραξη της ουρήθρας χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο σε λιγότερο από 24 έως 48 ώρες. Σε αυτή την περίπτωση δεν αλλάζετε τροφή και δεν περιμένετε να δείτε αν θα περάσει, αλλά πηγαίνετε αμέσως σε κτηνίατρο.

Πώς λειτουργεί μια τροφή γάτας για ουροποιητικό

Οι δύο πιο συνηθισμένοι τύποι λίθων στις γάτες είναι το οξαλικό ασβέστιο και ο στρουβίτης, και συμπεριφέρονται διαφορετικά. Σύμφωνα με το Merck Veterinary Manual, οι στείροι λίθοι στρουβίτη μπορούν να διαλυθούν με ειδική συνταγογραφούμενη δίαιτα διάλυσης, που οξινίζει τα ούρα και περιέχει λιγότερα από τα συστατικά που σχηματίζουν τον στρουβίτη, δηλαδή μαγνήσιο, φώσφορο και αμμωνία. Οι λίθοι οξαλικού ασβεστίου, αντίθετα, δεν διαλύονται με τη διατροφή και αφαιρούνται χειρουργικά ή με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους.

Για την πρόληψη της υποτροπής, το ίδιο εγχειρίδιο προτείνει πιο αραιά ούρα, με περισσότερο νερό ή τροφές με υψηλή υγρασία, και διατροφή σχεδιασμένη να μειώνει τον κορεσμό των ούρων σε ουσίες που σχηματίζουν λίθους. Αυτή είναι η λογική μιας τροφής γάτας για ουροποιητικό: ελεγχόμενο pH ούρων, περιορισμένο μαγνήσιο και ενθάρρυνση της κατανάλωσης νερού. Επειδή όμως η έντονη οξίνιση που βοηθά με τον στρουβίτη μπορεί να ευνοήσει άλλους τύπους λίθων, η επιλογή γίνεται με βάση τη διάγνωση και όχι στα τυφλά.

Θεραπευτική δίαιτα ή τροφή για καθημερινή χρήση

Αξίζει να ξεχωρίζει κανείς τη συνταγογραφούμενη δίαιτα διάλυσης, που δίνεται για συγκεκριμένη διάγνωση και με κτηνιατρική παρακολούθηση, από τις τροφές με urinary προσανατολισμό που επιλέγονται για την καθημερινή διατροφή ενήλικων γατών με ευαισθησία στο ουροποιητικό. Για pet shops, κτηνιατρεία και εκτροφεία που θέλουν να έχουν τέτοιες επιλογές στο ράφι, υπάρχουν χονδρικές λύσεις, όπως η κατηγορία urinary τροφή γάτας της WellMax, με συνταγή κοτόπουλο και γαλοπούλα σε συσκευασίες 2 και 14 κιλών. Η ίδια η εταιρεία σημειώνει ότι προτείνεται πάντα κτηνιατρική επιβεβαίωση πριν από την αλλαγή διατροφής.

Νερό, υγρή τροφή και βάρος

Οι κτηνιατρικές πηγές επιμένουν στο ίδιο σημείο: περισσότερο νερό σημαίνει πιο αραιά ούρα και συχνότερη ούρηση. Το International Cat Care προτείνει υγρή τροφή στη θέση της ξηρής όπου είναι εφικτό, ενθάρρυνση της γάτας να πίνει και έλεγχο του βάρους μέσα από το παιχνίδι. Στην πράξη, οι βασικές οδηγίες είναι:

• Καθαρό, φρέσκο νερό διαθέσιμο όλη την ώρα, όπως συστήνουν το Cornell και ο AVMA.
• Μικρά και συχνά γεύματα αντί για λίγα και μεγάλα.
• Υγρή τροφή ή συνδυασμός με ξηρή, αν το εγκρίνει ο κτηνίατρος.
• Καθημερινό παιχνίδι και διατήρηση υγιούς βάρους.

Άμμος, στρες και καθημερινή ρουτίνα

Στην ιδιοπαθή κυστίτιδα το στρες έχει κεντρικό ρόλο. Ο AVMA αναφέρει ως παράγοντες κινδύνου τις αλλαγές στη ρουτίνα, τη μετακόμιση και τα σπίτια με πολλές γάτες, και προτείνει προβλέψιμο, ήρεμο περιβάλλον. Για την τουαλέτα δίνει συγκεκριμένες οδηγίες:

• Μία λεκάνη άμμου περισσότερη από τον αριθμό των γατών.
• Τον τύπο άμμου και λεκάνης που προτιμά η γάτα.
• Αφαίρεση των ακαθαρσιών ιδανικά δύο φορές την ημέρα.
• Ξεχωριστά σημεία για τροφή, νερό και άμμο σε σπίτια με πολλές γάτες.

Το Cornell προσθέτει τον εμπλουτισμό του περιβάλλοντος: ασφαλή σημεία για ούρηση και ευκαιρίες για σκαρφάλωμα και παιχνίδι που θυμίζει κυνήγι.

Τι να συζητήσετε με τον κτηνίατρο

Η διάγνωση ξεκινά συνήθως με κλινική εξέταση και ανάλυση ούρων για pH, πυκνότητα, κρυστάλλους και αίμα, ενώ μπορεί να χρειαστούν καλλιέργεια, απεικόνιση ή εξετάσεις αίματος. Με τα αποτελέσματα στο χέρι, αξίζει να ρωτήσετε:

• Τι ακριβώς υπάρχει: κυστίτιδα, κρύσταλλοι ή λίθοι, και ποιου τύπου.
• Αν χρειάζεται θεραπευτική δίαιτα ή αρκεί μια τροφή για καθημερινή χρήση.
• Πώς μπορεί να αυξηθεί η κατανάλωση νερού στη δική σας γάτα.
• Πότε πρέπει να επαναληφθεί ο έλεγχος ούρων.

Η κατάλληλη τροφή είναι ένα κομμάτι της φροντίδας του ουροποιητικού, όχι το μόνο. Νερό, κίνηση, καθαρή άμμος, ήρεμο περιβάλλον και έγκαιρη επίσκεψη στον κτηνίατρο μόλις φανούν τα πρώτα σημάδια είναι ο συνδυασμός που προτείνουν σταθερά οι κτηνιατρικοί φορείς.

Πηγές

• Cornell University College of Veterinary Medicine, Feline Lower Urinary Tract Disease. https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/feline-lower-urinary-tract-disease
• International Cat Care, Feline Lower Urinary Tract Disease. https://icatcare.org/articles/feline-lower-urinary-tract-disease
• American Veterinary Medical Association, Feline lower urinary tract disease (FLUTD). https://www.avma.org/resources-tools/pet-owners/petcare/feline-lower-urinary-tract-disease
• Merck Veterinary Manual, Urolithiasis in Cats. https://www.merckvetmanual.com/urinary-system/urolithiasis-in-small-animals/urolithiasis-in-cats

Σχετικοί οδηγοί

Πρωινό χωρίς υδατάνθρακες: πόση πρωτεΐνη θέλει το πιάτοΤο πρωινό χωρίς υδατάνθρακες έχει γίνει συνηθισμένη επιλογή για όσους θέλουν να μείνουν χορτάτοι μέχρι το...